Naucz mnie robić to samodzielnie – czyli kilka słów o metodzie Montessori.

 

Metoda Montessori… co tak naprawdę kryje się pod tą nazwą? Kto może z niej korzystać? Co wyróżnia ją na tle innych metod?

Już dziś odkryj z nami tajemnice metody Montessori!

P_20170915_173337

 

Często spotykam się z pytaniem: co to jest to Montessori? Wielu ludzi kojarzy tę wspaniałą metodę tylko z zabawkami. Otóż Montessori to nie tylko pomoce do pracy i zabawy, ale przede wszystkim pedagogika – pedagogika Marii Montessori.

Maria Montessori była włoską lekarką. To wybitna postać o niesamowitej sile charakteru – jako jedna z pierwszych kobiet we Włoszech zdobyła dyplom lekarza medycyny. Pracowała w klinice psychiatrycznej, gdzie zajmowała się dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie. To właśnie praca z tymi dziećmi zainspirowała ją do stworzenia własnego materiału dydaktycznego i pomocy terapeutycznych, dzięki którym dzieci rozwijały się i doskonaliły różne umiejętności. Montessori jako jedna z pierwszych zauważyła, że dzieci niepełnosprawne umysłowo, bardziej niż opieki lekarskiej, potrzebują pomocy pedagogicznej. To zainspirowało ją do wypracowania nowej metody pedagogicznej, nazwanej później pedagogiką Montessori.

Kolejnym krokiem Marii Montessori stała się praca pedagogiczna z dziećmi sprawnymi umysłowo. Montessori bacznie obserwowała dzieci, a na podstawie wniosków, które udało jej się wyciągnąć, zmodyfikowała stworzone przez siebie materiały dydaktyczne. Ku jej zdziwieniu, na efekty nie trzeba było długo czekać. Już po kilku tygodniach pracy w zachowaniu dzieci zaszły duże zmiany. Dzieci, które początkowo miały ogromne problemy z koncentracją i uwagą, stały się wyciszone i zdolne do dłuższej pracy z jednym materiałem. Montessori zauważyła, że dziecko ma chłonny umysł – absorbuje wszystko, co je otacza. Dzięki temu dziecko przyswaja język, zwyczaje, normy społeczne i wszystko to, co daje mu otaczające środowisko. Mawiała, że dzieci ( szczególnie te do 3. roku życia) do 6 lat, powinny otrzymać od otoczenia pomoc edukacyjną, tak by ich chłonny umysł mógł jak najbardziej rozwinąć się. Montessori zaznaczała, że to jedyny czas, kiedy dziecko może pracować i przyswajać wiedzę nie męcząc się oraz czerpiąc przy tym przyjemność.

Analizując metodę Montessori warto zatrzymać się na moment i omówić podstawowe jej zasady:

1) wolność – to zasada, która często bywa mylnie interpretowana. Oznacza ona wolny wybór aktywności i pomocy dydaktycznych do pracy. Montessori uważała, że każde dziecko ma w sobie swój własny plan rozwoju, który może zrealizować poprzez intuicyjne wybieranie materiału do pracy. Co ważne w metodzie, wolność nie oznacza wolności całkowitej, bez ograniczeń, reguł i zasad. To wolność wyboru jednej aktywności na zajęciach przy jednoczesnej rezygnacji z innych pomocy – to doskonałe ćwiczenie poczucia woli.

2) samodyscyplina – to zasada, której brakuje w większości współczesnych placówek oświatowych. Dzieci uczęszczające do tradycyjnych przedszkoli czy szkół uczone są kontroli z zewnątrz. To nauczyciel sprawdza zrobione przez nich zadania, koryguje błędy, wystawia ocenę za ich pracę – wszystko pochodzi z zewnątrz osłabiając ich pewność siebie i poczucie wartości. Współcześnie podkreśla się błędy, niedoskonałości dziecka. W metodzie Montessori to dziecko samodzielnie sprawdza czy zrobiło błąd – materiały umożliwiają dziecku samodzielną kontrolę błędu. Dziecko pracujące zgodnie z metodą Montessori unika stresu związanego z oceną, wytykaniem błędów. Samo sprawdza poczynione błędy, naprawia je, a tym samym wzmacnia swoją wewnętrzną motywację – pracuje dla siebie a nie dla nauczyciela.

3) szanowanie indywidualnego tempa – to reguła odnosząca się do tempa pracy. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, iż nie wolno szufladkować dziecka – to znaczy określać je jako powolne lub szybkie. Każde dziecko pracuje w odpowiadającym mu tempie. Tempie, które może być zmienne i zależne na przykład od pogody, pory roku czy pory dnia. W tradycyjnej klasie dzieci, które pracują szybko i jako pierwsze skończą zadanie, zazwyczaj nudzą się czekając na ich nieco wolniej pracujących kolegów. Metoda Montessori daje nam wspaniałą alternatywę – każdy pracuje na swoim materiale, w swoim własnym tempie. Ten, kto skończy wcześniej może zająć się kolejną rzeczą bez potrzeby czekania na kogoś innego. Unikamy w ten sposób presji, jaką odczuwają dzieci pracujące nieco dłużej nad zadaniem. Pamiętajmy, nie liczy się to czy dziecko jest szybkie, czy wolne – liczy się to, czy jest skoncentrowane.

4) przygotowanie środowiska – Maria Montessori uważała, że lepiej jest oddziaływać na środowisko, aniżeli bezpośrednio na dziecko. Związane jest to z cechą chłonnego umysłu dziecka. Jeśli zmienimy otoczenie, dziecko w naturalny sposób zmieni swoje zachowanie. Aby to lepiej zobrazować posłużmy się przykładem – jeśli chcemy, by dziecko przestało rozrzucać ubrania po pokoju nie oddziałujmy bezpośrednio na dziecko. Ciągłe nakazy, zakazy i polecenia działają negatywnie, a ponadto często nie przynoszą zamierzonego celu. Zgodnie z metodą Montessori lepiej jest zmienić otoczenie dziecka, na przykład stawiając w jego pokoju dodatkowy wieszak na ubrania. W ten sposób wyrazimy szacunek do dziecka.

5) samodzielność – istotną zasadą tej metody jest samodzielne działanie. Jedną z głównych dewiz metody Montessori jest, zawarte w tytule artykułu, zdanie: „Naucz mnie robić to samodzielnie”. Tylko dziecko, które działa samo ( a nie jest wyręczane przez inne osoby) ma okazję do poznawania świata poprzez doświadczenie. Pamiętajmy, że te czynności, które sami wykonaliśmy już na zawsze zostaną w naszym umyśle. Dotyczy to także wszystkich innych aspektów życia, począwszy od ubierania się, a skończywszy na rozwiązywaniu zadań matematycznych. Samodzielnie zdobyte doświadczenia dostarczą dziecku nie tylko satysfakcji, ale również pozostawią po sobie niezatarty ślad na jego neuronalnych ścieżkach.

mgr Katarzyna Mielcarek 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s